9-مسایل محتوایی قران بخش دوم-(اخلاق در قران)

 

اخلاق

الف-مقدمه

اخلاق عبارتست ازملکات وصفات خوب وبدادمی ویافضائل ورذائل انسان.درقرآن کریم آیات بسیاری درخصوص مسائل اخلاقی امده است.پیامبراسلام هدف بعثت خویش راتکمیل بنیانهای اخلاقی اعلام داشته اند(انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق).پیش ازطرح صفات اخلاقی وآیات مربوطه یاداوری چندمساله مفیدخواهدبود.

1-اهمیت اخلاق

آیات الهی درخصوص اهمیت اخلاق

 2جمعه-164ال عمران-151بقره-129بقره-9و10شمس-12لقمان-14و15اعلی-4قمر-

2-آیااخلاق قابل تغییراست؟

اری چون عدم تغییرمشعربرجبراست وبعثت انبیابیهوده خواهدبود.

3-آیااخلاق نسبی است؟

خیرنسبی نیست بلکه ثابت است چه ذات باریتعالی که مظهراصلی اخلاقست ثابتست مردم بایستی ازاخلاق پیروی کنندنه اینکه اخلاق پیروانان باشدبعبارت دیگرحسن وقبح افعال ذاتیست نه نسبی.

4-اصول اخلاقی درقرآن

قرآن مسائل اخلاقی رادررابطه باچهارامرمیداندخالق-مخلوق-خویشتن وطبیعت.آیات رامرورمیکنیم  12تا19لقمان

5-عوامل موثردراخلاق

عوامل زیردرپرورش فضائل اخلاقی موثرست

  الف- پاک بودن محیط.

58اعراف-26و27نوح-97نسا-56عنکبوت

  ب-نقش دوستان ومعاشران(کمال همنشین).

  36تا38زخرف-51تا57صاقات-27و28فرقان

  ج-وراثت وخانواده.

 37ال عمران-33ال عمران-6تحریم-28مریم- 

 د-تاثیرعلم واگاهی.

  55نمل-33یوسف-89یوسف-26قتح-4حجرات-

 ه-فرهنگ جامعه.

   28اعراف-170بقره-58بقره-23زخرف

  و-تاثیراعمال.

 14مطففین-8فاطر-103کهف-103توبه 

  ز-تاثیرتغذیه(لقمه های حلال وحرام).

  41مائده-91مائده-51مومنون-

6-نقش اسوه دراخلاق

4ممتحنه-21احزای-6ممتحنه-12ممتحنه-119توبه-257بقره-71توبه

7-گامهای عملی بسوی تهذیب اخلاق

دراجرای گامهای عملی رعایت چندامرضروریست

 یک-اخلاص درنیت

 154ال عمران-115طه-5بینه-14غآفر-11زمر-39و40حجر-39و40صافات-159و169صافات-24یوسف

 دو-پرهیزازریا

  264بقره-142نسا-38نسا-4تا6ماعون- 

  سه-سکوت واصلاح زبان

23و26مریم-10مریم

  چهار-خودشناسی وخداشناسی

 19حشر-53قصلت21-ذاریات-172اعراف

  پنج-عبادت ونیایش

 21بقره-182بقره-45عنکبوت-19معارج-103توبه-28رعد-153بقره-14طه-29نجم-42طه-38کهف-141احزاب-37نور-205اعراف-90مائده

  گام اول-توبه

  52هود-8تحریم-18نسا-53زمر-31نور-160بقره-146نسا-54انعام-12نوح-70فرقان-7تا9مومن-222بقره-

  گام دوم- مشارطه 

 23احزاب-15احزاب

 گام سوم- مراقبه

 10انفطار-1نسا-14علق-249بس-

 گام چهارم- محاسبه

  7و8الرحمن-18حشر-8رعد-284بقره-14اسرا-

  گام پنجم- معاتبه ومعاقبه  

 2قیامت-102توبه

ب-صفات وملکات اخلاقی درقران

برای مطاله صفات خوب وبددرقرآن کریم باید داستان انبیارامطالعه نمودبرای مطالعه هرفضیلت بایستی ضدان یعنی رذیله مربوط رانیزتوامان نگریست تابهتربتوانیم بامحاسن مفاسد انهااشناشویم

1-تکبروتواضع

تکبریااستکباریعنی انسان خودرابرترازدیگری بداندوعکس آن تذلل وخواریست یعنی تن بهرکاری داده وشخصیت خودراضایع کندوهردواینهامذمومست حدوسط اندوتواضع وفروتنیست

 آیات رامرورمیکنیم

 الف-تواضع 

 54مائده-63فرقان-215شعرا

ب-تکبر

34بقره(تکبرابلیس)-13اعراف-7نوح-15فصلت-88اعراف-22مدثر-23نحل-39عنکبوت-35مومن-173نسا-40اعراف

2-طمع-قناعت

حرص یاازشدت تمایل بچیزی است که موجب دلباختگی بمواهب مادی میشود درمقابل تنبلی بمعنای کناره گیری ازدنیاوتوسل به تکدی وگدائیست حدوسط اندوقناعت است یعنی تمایل طبیعی ومتوازن بدنیا 

 آیات رامرورمیکنیم

120طه(حرص ادم)-85اعراف-24ص-96بقره-11جمعه-1همزه-128توبهو37نحل(فضیلت حرص معنوی)

3-حب الدنیا-اعتزال-دنیادوستی

حب دنیاکه ریشه درحرص داردهمان دنیاپرستی است ومذموم.بیزاری ازدنیانیزمذموم است چه دنیامزرعه آخرتست حدوسط اندودنیادوستی وخداپرستی است

آیات رامرورمیکنیم

   الف-دنیاپرستی

  32انعام-20حدید-185ال عمران-33لقمان-7روم-38توبه-94نسا-67انفال-15هود-28احزاب-212بقره-14ال عمران ب-دنیادوستی 180بقره-96اعراف-11نوح-10جمعه-20فتح-32اعراف-75توبه

4- حسد-نصح

حسدارزوی زوال نعمت ازدیگریست.درمقابل نصح یاخیرخواهی است کهادمی طالب بقآیاافزونی نعمت برای دیگریست

آیات رامرورمیکنیم

 27مائده(حسدقابیل)-4یوسف(حسدبرادران یوسف)-54نسا-109بقره-10حشر-5قلق-47حجر-62و68و79و93اعراف

5-غرور-تواضع-کسالت

غروریعنی خودرآفریب دادن وخوب شمردن که همان نخوت است که شیطان راازدرگاه خداوند رانددربرابران کسالت است یعنی ادمی خودرابیجهت خواروذلیل نماید حدوسط ایندوفروتنی است

  آیات رامرورمیکنیم

 12اعراف-32هود-91هود-51زخرف-77اعراف-14حدید70انعام-32لقمان-6انفطار

6-طول امل-امید-یاس

طول امل یعنی داشتن ارزوهای دورودرازدرمسائل مادی ودربرابران یاس وناامیدیست بویژه یاس ازرحمت خداوحدوسط اندوامیدواری است که موجب رشدادمی است البته ارزوهای دراز درامورمعنوی پسندیده است

.آیات رامرورمیکنیم

 74اعراف-129شعرا-14حدید-16حدید-3حجر-24نجم-1همزه-25محمد-46کهف

7-تعصب-تسلیم دربرابرحق-تقلیدکورکورانه

تعصب بمعنای وابستگی غیرمنطقی بچیزی تاانجاکه حق رافدای آن کند درمقابل آن تقلیدکورکورانه است یعنی بدون اگاهی وچشم بسته ازکسی پیروی شود.حدوسط ایندوتسلیم دربرابرحق وعدم پذیرش ناحق است

  آیات رامرورمیکنیم

 7نوح-23نوح-70اعراف-52انبی-78یونس-170بقره-26فتح-23زخرف-36صافات-65نیا-36احزاب

8-جبن-شجاعت-تهور

جبن یعنی ترس ازهرامرموهوم در مقابل آن تهورست یعنی نترسیدن ازهیچ چیزوهردومذمومست امامیانه اندوشجاعت است که پسندیده است

آیات رامرورمیکنیم

  195بقره-29فتح-58انبی-10نمل-15احزاب-52توبه-39احزاب-174ال عمران

9-توکل-خودباختگی

توکل یعنی سپردن کارها بخداواعتمادبلطف اوست واین امرمنافاتی باحداکثرتلاش انسان نداردبرخلاف خودباختگی که فرد بی اعتماد است وبهرحشیشی متوسل میشود

 آیات رامرورمیکنیم

  71یونس-56هود-3طلاق-6انفال-37ابراهیم-88هود-67یوسف-84یونس-129توبه

10-شهوت-عفت-خمودی

شهوت علاقه شدیدانیان بیک امرمادیست ومفهوم خاص آن شکمبارگی

وبی بندوباری جنسیست وخمودی درمقابل انست حدمیانه آن عفت وپارسائی است یعنی خویشتنداری.

 آیات رامرورمیکنیم

  الف-درموردشهوت

  59مریم-27نسا-28عنکبوت-77تا83هود-80تا84اعراف

 ب-درموردعفت

 273بقره-24و23یوسف-32یوسف-5مومنون-35احزاب-30اعراف-31قصلت-31و60نور-32و53و59احزاب

11-غفلت-یقظه

غفلت هرگونه بیخبری ازشرایط زمان ومکان که دریک لحظه هستی انسانرامبدل بخاکسترمیکند.دربرابران بیداری وذکر است  

آیات رامرورمیکنیم

 36زخرف-179اعراف-97انبی-28کهف-8یونس-7روم-136اعراف-22ق-39مریم-

12-بخل-جود-اسراف

بخل یاشح صفتی است که براثران انسان ازبخشیدن هرگونه دارائی خودبدیگران امساک میکنددرمقابل آن اسراف است که بی حساب بخشیدن ویابدون حساب مصرف کردنست وحدوسط ایندوجوددسخاوتست

.آیات رامرورمیکنیم.

  الف-درموردبخل

 76و77قصص(قارون)-17تا20قلم-75توبه-180ال

/ 0 نظر / 14 بازدید